DEMAC Actueel

Opinie DEMAC: Elimineer de BPM uit de omzetpresentatie in de jaarrekening

Details

Aangemaakt op donderdag, 27 januari 2011 23:00

De laatste jaren heeft zich een belangrijke verandering voorgedaan in vele interne financiële verantwoordingen en in de rapportages aan de importeur: meer en meer wordt BPM op nieuwe auto’s buiten de presentatie van de omzet gehouden.

Wij menen voldoende aanknopingspunten te zien om dit standpunt ook in de jaarrekening door te voeren.

Als specialist in de automotive branche probeert DEMAC steeds proactief voor haar klanten te acteren. Als accountant zijn we bij veel klanten betrokken bij het samenstellen en/of controleren van de jaarrekening. Een product dat met name door de bankier en importeur als belangrijk verantwoordingsstuk wordt gezien.

De laatste jaren heeft zich een belangrijke verandering voorgedaan in vele interne financiële verantwoordingen en in de rapportages aan de importeur: meer en meer wordt BPM op nieuwe auto’s buiten de presentatie van de omzet gehouden.

Wij menen voldoende aanknopingspunten te zien om dit standpunt ook in de jaarrekening door te voeren.

Onze motivatie
De jaarrekening is een verantwoordingsstuk van het bestuur van een onderneming naar de aandeelhouders en andere stakeholders, zoals de bankier en – voor de automotive branche – de importeur. Het bestuur van de onderneming is ervoor verantwoordelijk dat deze jaarrekening het vermogen en het resultaat getrouw weergeeft. Hoe dit ‘getrouwe beeld’ tot stand moet komen, ligt mede verankerd in Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ).

Het wellicht belangrijkste artikel van Titel 9 is het zogenaamde kapstokartikel 362, dat voorschrijft, dat de jaarrekening volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd, een zodanig inzicht moet geven, dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit en liquiditeit van de rechtspersoon. Specifiek gericht op de automotive branche geeft de wet geen nadere toelichting.

De RJ doet dat wel in artikel 270.201a. Zij geeft daarbij richtlijnen omtrent de verwerking van BPM in de omzet door dealers en andere autobedrijven alsmede voor importeurs van auto’s en motorrijwielen. Voor alle categorieën wordt voorgeschreven dat, ongeacht het gekozen stelsel van verwerking van BPM, altijd het bedrag aan BPM (voor auto’s en motorrijwielen die voor de eerste keer in Nederland op kenteken zijn gesteld) uit de jaarrekening moet blijken.

Voor importeurs wordt geen voorkeur voor de verwerking van BPM (wel of niet in omzet meetellen) uitgesproken. Uit de jaarrekening moet wel duidelijk blijken welke keuze is gemaakt.

Voor dealers en andere autobedrijven wordt een voorkeur uitgesproken voor het verwerken van omzet inclusief BPM. Als motivering wordt hierbij de onderlinge vergelijkbaarheid van jaarrekeningen aangegeven. DEMAC vraagt zich af of deze motivering nog wel stand houdt, zeker ook in het kader van het inzichtvereiste

Wat is het geval?
De BPM op nieuwe auto’s is steeds meer verworden tot een politiek instrument. Het is aan differentiatie en wijzigingen onderhevig. Denk hierbij aan de politieke stimuleringsmaatregelen via de BPM voor energiezuinige auto’s. Bij sommige merken is de invloed van de wijzigingen in BPM zodanig, dat dit een zinvolle vergelijking tussen de omzet en relatieve margeontwikkeling over opvolgende jaren drastisch verstoort en zeker de onderlinge vergelijkbaarheid van jaarrekeningen van dealerbedrijven van verschillende merken niet meer echt zinvol maakt.

Een belangrijk aspect van inzicht is de door de RJ terecht aangedragen ‘onderlinge vergelijkbaarheid’. Dit ziet binnen een jaarrekening op de vergelijking van opeenvolgende jaren, maar ziet ook op de vergelijking tussen diverse ondernemingen. De huidige ontwikkelingen in de BPM staan naar de mening van DEMAC deze vergelijkbaarheid in de weg.

Dit is op andere fronten al eerder onderkend door vele importeurs, maar ook door de merkdealers zelf, die veelal intern rapporteren exclusief BPM. Die omzet is namelijk te sturen; de BPM effecten zijn niet relevant als sturingsmechanisme. Ook de binnen de sector toonaangevende Branchebarometer, die de BOVAG in samenwerking met DEMAC en ASE uitgeeft, heeft al geruime tijd geleden gekozen voor een omzetpresentatie exclusief BPM.

Wat betekent een overstap naar een omzetpresentatie exclusief BPM?
Allereerst moet worden gesteld, dat het geen invloed heeft op de presentatie en hoogte van de brutomarge in Euro’s. De BPM wordt immers uit zowel de omzet als de kostprijs voor een gelijk bedrag geëlimineerd. De omzet daalt daarmee met een gelijk bedrag als de kostprijs.

Wel heeft het invloed op de presentatie van de brutomarge als percentage van de omzet. Het brutomargepercentage zoals in de jaarrekening gepresenteerd, zal stijgen. Maar dat zullen ook de relatieve waarden van de kosten doen, aangezien ook die doorgaans worden gelezen als percentage van de omzet. Het nettoresultaat in Euro’s zal niet veranderen. Het nettoresultaat uitgedrukt als percentage van de omzet zal evenwel verbeteren.

Daarnaast heeft de eliminatie van de BPM uit de omzet ook geen effecten op de balansposities; immers alleen de op gekentekende voorraadauto’s per balansdatum daadwerkelijk verschuldigde BPM wordt in de voorraadwaarde van nieuwe auto’s meegenomen.

Eveneens blijft de omschrijving van het netto-omzetbegrip en de vermelding van het BPM in de beschrijving van grondslagen van resultaatbepaling in de toelichting op de jaarrekening.

Al met al zullen de effecten alleen in de resultatenrekening zichtbaar worden. In het jaar van omschakeling naar dit systeem zullen de effecten op de jaarrekeningposten wel moeten worden toegelicht. Naar onze mening zal die toelichting heel beperkt kunnen zijn.

Conclusie
Wij menen onze relaties in de automotive branche te moeten adviseren om vanaf 2010 in de jaarrekening de presentatie van de omzet exclusief de BPM weer te geven. Wij menen dat met deze aanpassing het inzicht - dat de wet verlangt en ook de RJ voorschrijft - om de volgende redenen beter wordt gediend:

▲ Door eliminatie van de BPM uit de omzetcijfers 2010 en de bijbehorende vergelijkende cijfers 2009 ontstaat een betere vergelijkingsmogelijkheid van de echte margeontwikkeling
▲ Voor dit boekjaar, maar zeker ook voor komende boekjaren worden de politieke effecten van het sturingsmechanisme in de BPM uit de presentatie in de jaarrekening geëlimineerd en wordt derhalve beter gerapporteerd over ‘bedrijfsprestaties’
▲ De jaarrekening wordt weer vergelijkbaar met de interne rapportages, de rapportages aan en door de importeur en de rapportages van de automotive branche.

Wij kunnen ons voorstellen dat u wellicht meer informatie over ons standpunt wenst of met ons over dit onderwerp in discussie wilt gaan. Wij gaan die uitdaging graag met u aan.